Venezuela, Güney Amerika'nın Afganistan'ı olacak mı?

Venezuella’da yapılacak yabancı bir askeri müdahalenin feci sonuçları olabilir.

Venezuela, Güney Amerika'nın Afganistan'ı olacak mı?
  • 02 Mayıs 2019, Perşembe 14:25

Venezuela şu anda tarihteki en büyük ekonomik ve insani felaketlerden birini yaşıyor. Yirmi yıllık ekonomik politikaların ardından, enflasyon 2018'in sonunda yüzde bir milyonu aştı ve üç milyondan fazla Venezuelalı ülkeden kaçtı. Yedi çocuktan biri yetersiz beslenme sorunuyla karşı karşıya kaldı.

Bu arada, cinayet oranı her 100.000 kişide 80'e yükseldi ve Venezuella'yı Latin Amerika'daki en tehlikeli ülke haline getirdi. Yıllardır sık rastlanan büyük elektrik kesintileri, artık telafi edilemez seviyelere ulaştı. Durum gerçekten umutsuz ve ne yazık ki daha da kötüye gidebileceğine inanmak için nedenler var.

İç kriz olarak başlayan şey, çarpıcı bir şekilde artmış, Ulusal Meclis’in muhalif lider Juan Guaido’nu bu yılın Ocak ayında geçici cumhurbaşkanı olarak atadı. Ancak bu durum Venezuella Cumhurbaşkanı Nicolas Maduro’ya doğrudan bir meydan okuma olarak düşünüldü.

Guaido o zamandan beri birkaç Batı ve Latin Amerika ülkesi ve uluslararası örgüt tarafından desteklendi. Şimdi ülkenin genelini ve orduyu Chavez liderliğine karşı halk ayaklanmasına katılmaya çağırıyor.

Bu arada, ABD Başkanı Donald Trump, hükümeti iktidardan uzaklaştırmak için Venezuella topraklarına askeri müdahalede bulunmaya istekli olduğunu açıkça belirtti, Rusya ise Caracas'ta askeri personel görevlendirerek Maduro'ya desteğini ortaya koydu.

Bu aşamadaki herhangi bir yabancı askeri müdahale, ülkeyi 2001’de ABD’nin işgalden sonra Afganistan’ınkine benzer bir kadere mahkum etmek ve tam bir kaosa sokmak demek olur.

Silahlı destek

Chavezcilik desteğini kaybetmiş görünüyor. Petrol gelirlerinin sona ermesiyle rejim daha az ayrıcalıklı sektörlerini yıllarca destekleyen yeniden dağıtım politikalarını sürdürme kabiliyetini kaybetti.

Ancak, yerel ve uluslararası baskı karşısında, Chavezcilik şaşırtıcı derecede dirençli olduğunu kanıtladı. Bu belirgin çelişki, Venezuella'da son yirmi yılda ortaya çıkan karmaşık kazanılmış çıkarlar sistemi ile açıklanabilir.

Eski başkan Hugo Chavez ve halefi Maduro devlet kurumlarını zayıflattı, onları rejimin müttefiklerini görevlendirdikleri ve devlet fonlarını zarara uğratarak kendilerini zenginleştirmelerine izin veren yozlaşmış şöhretlere dönüştürdü. En ünlü örnek belki de Bolivarcı Ulusal Silahlı Kuvvetler (FANB).

On yıl önce yapılan bir dizi kamulaştırmadan sonra Chavez, FANB komutanlarına birkaç maden de dahil olmak üzere ülkenin en değerli varlıklarının kontrolünü verdi. Birçoğu şu anda kapalı olmasına rağmen, ordu subayları kaçak madencilikten kar elde etmeye devam ediyor. Askerlerin Caracas'ta uyuşturucu ve yakıt kaçakçılığına karıştıkları da söyleniyor. Askeri liderlik Maduro’yu desteklemeye devam ediyor çünkü başka hiçbir hükümetin onlara benzer ayrıcalıklar sağlayamayacağını biliyorlar.

Ancak FANB, şu anda Maduro hükümetinin hayatta kalmasını sağlayan tek silahlı kuvvet değil. İlk günlerde ordu unsurları rejimi desteklemediği ve Chavez'e karşı bir darbe düzenlemeye çalıştığı zaman, Venezuella Cumhurbaşkanı sadık destekçilere silah tedarik etmeye karar verdi.

Bu, daha sonraları "colectivos" olarak bilinen Bolivarcı Çemberlerin nasıl ortaya çıktığını gösteriyor. Her ne kadar bu grupların söz konusu hedefi sosyalist devrimi savunmak olsa da silahlı suç çetelerine dönüşmüşlerdir. Siyasi destek karşılığında (muhalif ve protestoculara yönelik saldırılar dahil), colectivos'un popüler mahalleler üzerindeki kontrolü elinde tutmasına ve yasadışı işlere girmesine izin veriliyor.

Son yirmi yılda güç biriktiren bu çeşitli güçler, Chavezcilik düşerse her şeyi kaybedecekler. Bu nedenle acımasızca yolsuzluklarına, aşırı yetersizliklerine rağmen ve Guaido'nun muhalefeti destekleme çağrısına rağmen Maduro ve hükümetini desteklemeye devam ediyorlar.

Yeni bir Afganistan

Venezuela’daki durum, ABD’nin önündeki işgal ve müteakip istikrar denemelerinin başarısızlıkla sonuçlandığı parçalanmış ve kutuplaşmış bir ülke olan Afganistan’ın durumunu hatırlatıyor. Afganistan bir uyarı görevi görmeli: ABD Venezuella'yı işgal ederse, Maduro'yu devirmek kolay olacaktı.Ancak sonrasında patlayacak şiddet ve düzensizliğin üstesinden gelmek çok daha zor olur.

Venezuella muhalefeti veya dış kuvvetler sert bir rejim değişikliği gerçekleştirirse, yarım milyona yakın personeli olan Venezuella silahlı kuvvetleri ve colectivos, bir şehir savaşı çıkarabilecek büyük çaplı bir ayaklanma tetikleyebilir.

Bir ihtilaf durumunda, FANB bölünebilir ve bazı gruplar muhalefetle karşı karşıya kalabilir. Ayrıca Rus ordusu, ABD askeri istilası durumunda direnişe katılmaktan kaçınsa da, kolektiflere ve yeni milis kuvvetlerine ek silah ve lojistik destek sağlamada belirleyici bir rol oynayabilir.

Silahlı bir çatışma, ülkenin zaten zayıf olan sosyal ve politik kurumlarını ve ayrıca kolluk kuvvetlerini daha da zayıflatacak. Bu, her çeşit suçluya ülke içinde daha da fazla güç kazanma ve colectivos'un popüler mahalleler üzerindeki kontrolü sağlamlaştırmasına olanak sağlayacaktır. Öfke suçu ve "gerilla savaşı" Venezuella'da yıllarca ve hatta on yıllar boyunca bir devem edek bir hale gelebilir.

Bu tür olasılıklar karşısında, uluslararası toplum ve Venezuella muhalefeti durumun karmaşıklığını anlamak zorundadır. Geçiş dönemi için hesaplanmış ve kapsamlı bir stratejileri olmazsa, şiddet benzeri görülmemiş seviyelere ulaşabilir.

Muhalefet zemindeki gerçek güç dinamiklerini görmezden gelmeye devam edemez ve güçlü liderlik popüler olmayan bir yönetimle halk ayaklanmasının yeterli olacağını umamaz.

Bu noktada, Venezuella’daki kritik soru Maduro’yu nasıl devireceğinin değil, çok büyük kan dökülmesinden nasıl kaçınacağını ve barışçıl bir geçişi nasıl sağlaması gerektiğidir.

Aljazeera'da Roberto Valladares ve Nicola Morfini imzası ile yayınlanan yazı buülke için tercüme edilmiştir.

Beğendim 0 Muhteşem 0 Haha 0 İnanılmaz 0 Üzgün 0 Kızgın 0

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yükleniyor

BU HABERİ OKUYANLAR BUNLARI DA OKUDU

yukarı çık