İngiliz Hasta: Çöl Aşığı

Tam adı Lazslo Ede Almasy idi ve ‘‘Kont Almasy’’ Almaşi denirdi. 1895'te, o zaman Habsburg Hanedanı'nın iktidarda olduğu Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun, bugün Avusturya'nın sınırları içerisinde bulunan Bernstein kasabasında doğdu ve 56 senelik hayatını bir maceradan öbürüne dalarak geçirdi.

İngiliz Hasta: Çöl Aşığı
  • 28 Kasım 2018, Çarşamba 10:57

İngiltere'ye okumaya gönderilen genç Almaşi, Birinci Dünya Savaşı'nın patlamasından hemen önce memleketine döndüğünde elinde hem diploması, hem de pilot brövesi vardı. Savaş yıllarında imparatorluğun ‘‘en fazla düşman uçağı düşüren pilotu’’ unvanını kazandı. 

Sonra o devir asillerine mahsus meraklardan birine kapıldı ve imal edilen yeni model otomobillerin deneme şoförlüğüne soyundu. Yeni yeni moda olan rallilere katıldı ve 1926'da o zamanın en modern otomobili sayılan Steyr marka bir araçla ilk büyük yolculuğuna çıktı: Mısır'a gitti, Nil'i boydan boya geçti, Sudan'a kadar uzanıp Kahire'ye döndü.

Almaşi'nin bütün hayatını değiştiren hadise, işte bu seyahat oldu, çöle, aşık olmuştu ...

Binlerce kilometre ötelere uzanan kumlar, uzaklardaki vahalar ve hayallerle dolu tepecikler onu cezbediyordu. Üstelik çöl aşkında yalnız da değildi, birkaç arkadaş da bulmuştu: Robert ve Patrick Clayton adında iki İngiliz ile Mısır kraliyet ailesinin önde gelen mensupları olan Prens Kemaleddin'i ve Prens Yusuf'u... Prens Kemaleddin o devir Mısır'ının hükümdarı Sultan Hüseyin'in oğluydu, kuzeni Prens Yusuf hiç bitmeyecek gibi görünen bir servete sahipti ve her ikisi de dünya çapında isim yapmış harita uzmanıydılar...

1932'de, hep beraber çöllere uzandılar ve o zamana kadar keşfedilmemiş yerlerin haritalarını çıkartmaya başladılar. Havilland marka hafif bir uçakla ve Steyr otomobillerle seyahat ediyorlardı. İlk mekánları Libya çölleri oldu, buranın haritasını çizip Mısır'ın güneyine geçtiler. 

Bu sırada Kont Almaşi'nin kullandığı uçak düştü, Kont kazadan ciddi bir yara bile almadan kurtuldu ama arkasında oturan Robert Clayton yanarak can verdi ve yıllar sonra ‘‘İngiliz Hasta’’yı yaratan fikir, işte bu kaza üzerine doğdu. Clayton'un yerine bir kadını koyan senaristler Almaşi'yi ağır yaralı olarak çıkartıp filmin kahramanı yaptılar.

En yakın macera arkadaşının böyle feci bir şekilde ölmesi, Almaşi'nin çöle olan aşkını daha da arttırdı. Artık bir keşif programından ötekine koşuyordu ve dünya bilim tarihine geçen en büyük keşfini kazadan bir sene sonra, 1933'ün sonlarında yaptı: Mısır'ın ortasındaki Asyut'ta, çölün derinliklerinde, tarih öncesi zamanlardan kalma resimlerle dolu bir dizi mağara buldu. Bir yandan prenslerle beraber uçsuz bucaksız çölün haritasını çıkartıyor, bir yandan ilmî dergilerde mağara resimlerini yayınlıyorlardı.

1939'da İkinci Dünya Savaşı patladı ve Mısır'ı işgal altında tutan İngilizler, Kont Almaşi'nin Kahire'de kalmasına izin vermediler. Macaristan'a döndü ama bu defa da memleketini işgal eden Almanlar'ın baskısıyla karşılaştı. Kont'un ‘‘Macar subayı’’ olarak Kuzey Afrika çöllerine gitmesini ve General Rommel'in kumandasındaki Alman birliklerine katılmasını istiyorlardı...

Almaşi, çöle olan aşkı yüzünden talebi kabul etti ve yüzbaşı rütbesiyle yeniden Afrika'ya geçti. Alman ordusundaydı ama Macar üniforması giyiyordu. Önce Rommel'in savaş planlarını hazırlamasına yardım etti, derken dünya askerlik tarihinde ‘‘Barış Operasyonu’’ diye geçen işi başardı..

Libya'daki Alman ajanlarını çölün derinliklerinden geçirip müttefiklerin ruhu bile duymadan Mısır'a götürdü. Bu arada İngiliz işgalindeki Kahire'ye defalarca elini-kolunu sallayarak gidip gelecek, seneler sonra bu işi nasıl yaptığını soran dostlarına ‘‘Çok kolay oldu!’’ diyecekti... ‘‘Hem de Alman üniformasıyla gittim. Kahire'de değişik milletlerden o kadar çok üniformalı vardı ki, beni farketmediler bile...’

Savaşın Almanya'nın yenilgisiyle sona ermesi üzerine yeniden memleketine döndü ama bu defa zindana atıldı ve Budapeşte'de Halk Mahkemesi'ne çıkartıldı. İsnad edilen suç, Almanlar'la işbirliği yapmaktı. Aylarca sorguya çekildi, işkence bile gördü ama aklanıp serbest bırakıldı ve ilmi çalışmalarına devam edebilmesi için Mısır'a dönmesine izin verildi.

Tuttuğu taraf yenilmişti fakat ilmî kimliği sayesinde hálá saygı görüyordu. Geçmişteki siyasî ve askerî faaliyetleri unutuldu, Kahire'deki ‘‘Çöl Enstitüsü’’nün başına getirildi ve eski güzel günlerine döndü. Yorgunluğunu Avrupa'ya gitmekle, meraklı olduğu nefis konserleri dinlemekle atıyordu.

Ölümü de 1951'de, Salzburg'da oldu. Çölde kaptığı dizanteri burada depreşti ve doktorlar Kont’u yatağa düşmesinden sonra sadece birkaç gün yaşatabildiler. Anlayacağınız, ‘‘İngiliz Hasta’’ hayata cephe gerisindeki metruk bir kilisede değil, savaştan seneler sonra operaların ve senfonilerin yankılandığı şık bir Avrupa şehrinde veda etmişti.

İngiliz Hasta’nın gerçek öyküsü, işte böyle... 

Kaleme alan Serdar Özbosnalıoğlu’na teşekkürler..

Beğendim 0 Muhteşem 0 Haha 0 İnanılmaz 0 Üzgün 0 Kızgın 0

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yükleniyor

BU HABERİ OKUYANLAR BUNLARI DA OKUDU

yukarı çık