Hürmüz Boğazı'nda test edilen gerginlik

Hürmüz Boğazı'nda test edilen gerginlik
  • 13 Mayıs 2019, Pazartesi 12:41

Amerika’da yapılan seçimlerin ardından yönetime cumhuriyetçilerin adayı Donald Trump’ın gelmesiyle birlikte İran-ABD gerilimi gün be gün tırmanmaya başladı. ABD Başkanı Donald Trump’ın öncelikli vaadleri arasında yer alan nükleer antlaşmayı iptal etme yönündeki kararlılığı uluslararası siyaset için sıcak günlerin başlangıcı sayıldı.

ABD başkanı Donal Trump’ın “tarihin en kötü antlaşması” olarak nitelendirdiği Obama döneminde yapılan antlaşma askıya alındı. Süreç, ardından İran’a yaptırımların yeniden gündeme gelmesi ile devam etti. En son geçtiğimiz haftalarda ABD’nin İran petrolünü ithal eden imtiyazlı ülkelerinde bu ticareti kesmesini talep etti.

ABD-İran arasındaki gerilimin en üst perdeye çıktığı bu krizde uluslararası aktörlerin ne rol alacağı hala netlik kazanmış değil. Tüm bu spekülasyonların arasında İran’ın elindeki en büyük koz olan Hürmüz Boğazı üzerinde bir kısıtlamya gidip gitmeyeceği esas tartışma konusu oldu.

En son kullanılacak kart

Al Jazeera’da yapılan programa katılan siyasi analist ve yazar Muhammed İslami “İran için Hürmüz Boğazı’nı bir silah olarak kullanmak politik bir araç olarak görülmüyor. Bu kullanılırsa ancak askeri bir amaç için kullanılır.” yorumunu yapmıştı.

İran için bu kart, ancak son aşamada ve askeri olarak bütün ihtimallere hazırlanıldığı bir anda kullanılabilecek bir kart olarak değerlendiriliyor. Muhammed İslami yaptığı yorumda ise şuanda İran’ın bu krizi bu derecede bir kriz olarak değerlendirmediğini ifade ediyor.

Ayrıca Muhammed İslami, kanal kapatma ile ilgili “Kanalı kapatmak çok büyük bir karttır. Bu günlük bir mesele değildir. İran ki İran-Irak savaşında dahi bu kanalı kapatmamıştır.”dedi. İslami İran için bu kanalın kapatılma girişimininin şuanda güncel olmadığını savundu.

Ancak geçtiğimiz gün Suudi Arabistan- Birleşik Arap Emirlikleri bayraklarını taşıyan iki gemi Hürmüz açıklarında Birleşik Arap Emirlikleri’nin İran kıyılarında saldırıya uğradı. Saldırıdan İran açık bir şekilde sorumlu tutulmasa da dikkatler yaşanan bu gerginlik arkasındaki gelişmelere kilitlendi. İran cephesinden yapılan açıklamada olayı "endişe verici" diye nitelendirdi ve patlamalar hakkında soruşturma başlatılması çağrısı yaptı.

Bölgede büyük bir istikrarsızlaştırma çabasının ilk adımı gibi görünen bu saldırının arkasında ABD-İsrail’in amaçladığı büyük İran savaşının zeminini oluşturma mı yatıyor? Bu sorunun cevap hala merak konusu. Ancak körfezde yaşanan gerilim dünya siyasi tarihinin de işaret ettiği gibi her açısından büyük tehlike potansiyelleri taşıyor.

İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kapasitesi uluslarası kamuoyunun gündeminde. Bugün dünya petrol ticaretinin beşte birinin yapıldığı bu geçiş güzergahı dünya enerji istikrar için çok büyük bir önem taşıyor. Bu kanalın kapatılmasının İran’a karşı tüm dünyanın aşırı yükleneceği gerçeği ise tüm çevreler tarafından kabul ediliyor.

Kanal kapatma tarihi

Kanal, boğaz ya da geçiş kapatmak dünya siyasi tarihinde çok büyük tepkilerle karşılaşılan bir durumdur. Kimi hallerde doğrudan bir ülke gücünü hedef almaktan daha etkili bir savaş ilanı sebebi sayılabilir. Bu hadiselerin tarihimize en yakın örneklerinden biri ünlü Arap Milliyetçisi Cemal Abdülnasır’ın yaşadığı Süveyş Krizi’dir.

Abdülnasır, ülke siyasetini krallığı ve İngiliz hakimiyetini yenerek ele almayı başarmış ve Süveyş Kanalı’nı millileştirmişti. Bu Süveyş kanalının şirketinin sahibi olan İngiliz ve Fransızları kızdırmıştı. Ayrıca Nasır İsrail’in bağlantısını Tiran Boğazı’nı kapatarak kesmişti. Bu durum İsrail, Fransa ve İngiltere’yi Mısır’a saldırmak konusunda birleştirmiş ve nihayetinde saldırı gerçekleşmişti.

İsrail Sina’yı işgal etmişti. Dönemin iki büyük gücünden biri olan SSCB eğer bu üç ülke geri çekilmezse kendilerinin savaşa dahil olacağını deklare etti. ABD bu noktada devreye girip üç ülkenin de Mısır’dan geri çekilmesini sağladı. ABD bu yaşanan işgalin kendi bilgisi dahilinde olmadığını beyan etti.

Beğendim 0 Muhteşem 0 Haha 0 İnanılmaz 0 Üzgün 0 Kızgın 0

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yükleniyor

BU HABERİ OKUYANLAR BUNLARI DA OKUDU

yukarı çık