Boris Johnson, İran'la tanker tartışmasını nasıl idare edecek?

Yeni İngiliz Başbakanı, diplomatik cesaret gösterebilir veya Trump’ın arkasına düşebilir.

Boris Johnson, İran'la tanker tartışmasını nasıl idare edecek?
  • 02 Ağustos 2019, Cuma 15:05

Analistlere göre, İngiltere’nin yeni hükümeti ele geçirilen petrol tankerlerinin üstünlüğünün İran ile gergin ilişkileri "yeniden düzenleme" fırsatını çiğneme riski taşıyor.

Uzmanlar, yeni başbakan Boris Johnson'ın ABD Başkanı Donald Trump'ın ABD'nin Tahran'a karşı gösterdiği düşmanca tavrının gerisinde kalmasından korkuyor. İngiltere’nin Avrupa Birliği’nden çekilmesini takiben komisyoncu olarak etkili bir pozisyon oluşturma şansına olduğu düşünülüyor.

Bu arada İngiltere’nin gemilerini korumak için ikinci bir savaş gemisi Hürmüz Boğazı'nda gönderdikten sonra gerilim artıyor. Ayrıca İran, bir Avrupa deniz misyonu için planlarını reddetti.

Londra'daki Chatham House düşünce kuruluşunda görevli Sanam Vakil "İran’a karşı yeni bir yaklaşıma sahip olmak için bir fırsat var. Tahran’ın ümit ettiği şey tam da bu, yeni başbakanın bu krizi tankerler üzerinden olumlu bir şekilde yeniden düzeltme fırsatı var" dedi. 

İran'ın tanker anlaşmazlığına verdiği yanıt, Trump’ın Ortak Kapsamlı Eylem Planı(JCPOA) nükleer anlaşmasını reddetme ve Tahran’a karşı "azami baskı" yaptırım başlatması için tek taraflı kararına karşı bir itirazın parçası olarak görülüyor.

Avrupa Dış İlişkiler Konseyi'nde Orta Doğu ve Kuzey Afrika programının direktörü Julien Barnes-Dacey, tanker sorununun Johnson'a ABD politikasını etkileme fırsatı sunduğunu söyledi.

Julien “Açıkçası, Johnson'ın miras olarak devraldığı iki tankerin üzerinde meydana gelen acil kriz var. Ancak İran'la savaş yürüyüşü ve nükleer anlaşmanın olası çöküşü hakkında çok daha büyük bir sorun var” dedi.

Bununla birlikte, ilk görünen Johnson'ın ABD politikasına uymasının daha muhtemel olduğunu gösteren işaretler iyi görünmüyor.

Ayrıca Barnes-Dacey “Şu anda benim düşüncem, Johnson'ın AB ile gerginlik yaratacak ve kendisini Trump'la çok yakından aynı hizaya sokması için her türlü teşviği sağlayacak olan sözde popülist söylem “İlk önce Birleşik Krallık” yaklaşımını iki katına çıkartması." diyor.

Tanker anlaşmazlığı

İngiltere ile İran arasındaki ilişkiler, İngiliz Kraliyet Donanması’nın Cebelitarık yakınlarındaki İran’ın bir tankeri olan Grace Grace'i Suriye'ye yönelik petrol taşıyarak AB yaptırımlarını ihlal ettiği şüphesiyle ele geçirdiğinde sertleşti.

İran daha sonra İngiliz bayraklı tanker Stena Impero'yu ele geçirdi. Tahran, İngiliz gemilerinin Körfez'e göndermesini "kışkırtıcı" olarak nitelendirdi. 

Tanker ele geçirmeleri, İran ve ABD arasında artan bir düşmanlık geçmişine dayanıyor. Ancak küçük bir yanlış hesaplamanın bir ateşleyiciyi olacağı endişesi doğuyor.

Vakil, bir askeri çatışmayı hayal etmenin kolay olmasına rağmen, Tahran'ın bundan kaçınmaya çalışacağına inanıyor.

Ayrıca Vakil “Tahran'ın herhangi bir alanda yükselen agresif davranışı görmüyorum. Onlar bir   yol arıyor ve kendi tankerlerini geri almak için pazarlık ediyorlar.” diyor.

İran'ın yüzleşmesi, şimdiye kadar Johnson hükümetinin gündeminde düşük bir gündemi oluşturuyor. Çünkü İngiltere'nin siyasi ortamı Brexit tarafından tüketilmeye devam ediyor.

Ancak, İran Cumhurbaşkanı Hasan Rouihan'ın son olarak Johnson'ı Başbakan olduğu için tebrik ettiğinde, Tahran'dan uzlaşmacı bir yol çıkabileceği görülüyor.

Johnson'ın emelleri

İran, İngiltere'nin Grace 1'i ele geçirmesi için Trump'ın etkisini iddia ediyor.Karşı taraftan Stena Impero'nun ele geçirilmesi ise daha geniş bir diplomatik kaldıraçın güçlendirilmesi için daha büyük bir piyon olması muhtemel.

Vakil, hem İran hem de ABD birbirlerini "yanlış okurken", Tahran'ın İngiltere'nin Brexit yüzünden dış politika önceliklerini yeniden değerlendirdiği için kendisini bulduğu bağlamı anladığını ve Johnson'ın "daha yüksek hırslarına" hitap etmeye çalıştığını söyledi.

İranlılar, Avrupa ülkelerinden kendi ekonomilerine çözüm önermeyen ABD yaptırımlarını imzalayanlara karşı hayal kırıklığına uğradılar. 

İngiltere ikilemi

Kilit bir gösterge, Johnson'ın İran sinyallerini nasıl okuyup yanıtlayacağı olacaktır.

Yeni Başbakanı, hızlı bir Brexit sonrası ticaret anlaşması üzerinde anlaşmak istediği Trump ile uyumlaştırma seçeneği ile karşı karşıya ya da yeniden canlandırılmış bir "küresel İngiltere" hakkında sunduğu Brexit vizyonuna ayak uydurma seçeneği ile karşı karşıya kalacak. 

Akademisyenler, Avrupa’nın barışı koruma çabalarını daha da tehlikeye atacak olan İran’a karşı tamamen Washington’a uyum sağlama konusunda uyardılar.

Barnes-Dacey “İranlılar zeki ve Johnson'ı iyi okuyorlar ve şüphesiz, İngiltere siyasetindeki daha geniş dinamikleri göz önüne alındığında ülkenin Trump’la aynı hizaya girmesini beklediklerini düşünüyorum. Ayrıca Tahran belki de bir şeyleri ilerletmeye çalışırken yapıcı adımlar atabilir.” dedi.

Aljazeera'de Gavin O'Toole tarafından kaleme alınan yazı buülke için tercüme edilmiştir.

Beğendim 0 Muhteşem 0 Haha 0 İnanılmaz 0 Üzgün 0 Kızgın 0

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yükleniyor

BU HABERİ OKUYANLAR BUNLARI DA OKUDU

yukarı çık